İran’a Yönelik Üçüncü Yaptırım Kararı Üzerine Notlar

Arzu Celalifer Ekinci
25 / 1 / 2008

BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi ve Almanya’dan oluşan 5+1 Grubu, geçtiğimiz günlerde Berlin’de yaptıkları toplantı sonucunda İran’a uygulanması planlanan üçüncü yaptırım kararının taslağı üzerinde fikir birliğine vardılar. Ancak Fransa ve İngiltere taslak kararı Güvenlik Konseyi’nin nihai onayına sunana kadar bahsi geçen kararın içeriği hakkında herhangi bir bilgi verilmeyeceği açıklandı.

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Gonzalo Gallegos’un açıklamasına göre 5+1 Grubu, bu karar üzerinde uzlaşarak İran’a uygulanacak iki aşamalı strateji konusundaki taahhütlerini yenilemişlerdir. Bu stratejiye göre; İran’a uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması karşılığında ekonomik ayrıcalıklar verilecek ya da İran kendisine uygulanacak diğer BM yaptırımlarını sineye çekmeyi kabul edecektir. ABD’ye göre bu karar, İran’a Güvenlik Konseyi’nde oluşan uzlaşma zeminini bozamayacakları ve dünya güçleri arasında fikir ayrılığı yaratamayacakları mesajı vermesi açısından önem arz etmektedir[1]. Ancak farklı görüşü paylaşan ABD yetkilileri de sözkonusu. ABD’nin BM nezdindeki eski daimi temsilcisi John Bolton, son ABD istihbarat raporuyla birlikte ABD’nin İran’a yönelik olası bir askeri harekât ihtimalinin yok denecek kadar az seviyede olduğunu ve üçüncü bir yaptırım kararı çıkması durumunda da bu kararın diğer iki yaptırım kararından daha zayıf olacağını düşündüğünü söylemiştir. Bolton’a göre diplomasi ve yaptırımlar aracılığıyla uygulanmaya çalışılan baskılarla mevcut İran politikasını değiştirmek bir hayli zor. .............